Jak dobrać moc grzejnika


Dobór mocy grzejnika do pomieszczenia uzależniony jest przynajmniej od kilku czynników.
Aby określić optymalną moc cieplną grzejnika do danego pomieszczenia powinieneś znać:
  • wielkość pomieszczenia
  • zapotrzebowanie na ciepło
  • temperatury zasilania i powrotu wody w instalacji centralnego ogrzewania
  • wymagana temperatura w pomieszczeniu - np. łazienka 24°C, pokój 21°C

Dodatkowymi czynnikami które mogą mieć wpływ na dobór mocy grzejnika są:
  • położenie budynku na obszarze Polski (temperatury stref klimatycznych)
  • usytuowanie zabudowy i warunki wietrzne;
  • rodzaj kondygnacji, na której znajduje się pomieszczenie;
  • umieszczenie grzejnika.

Jeśli dom jest w trakcie budowy, najlepiej dane te sprawdzić w projekcie instalacji. Gdy natomiast modernizujemy układ grzewczy, zwykle nie mamy dostępu do tego rodzaju obliczeń. Wówczas moc wymienianych grzejników określa się szacunkowo. Skoncentrujemy się tylko na najważniejszych czynnikach.
  • Określamy wielkość pomieszczenia.
    Stosunkowo najprostsza z czynności i nie stanowiąca większych problemów.
  • Określamy zapotrzebowanie na ciepło.
    Zapotrzebowanie na ciepło powinniśmy znać z projektu. Jeśli nie znamy tego parametru z projektu musimy określić go szacunkowo. Starajmy się jednak unikać sytuacji typu „z grubsza” np. dobierając wielkość grzejników żeliwnych, na podstawie metrów kwadratowych, gdzie zwykle jedno ogniwo (żeberko) odpowiadało jednemu metru kwadratowemu pomieszczenia. Użytkownicy domów z grzejnikami dobranymi w ten sposób mieli wielokrotnie okazję przekonać się, że były one błędnie dobrane. Lepszym rozwiązaniem jest określenie zapotrzebowania na ciepło. Aby dobrać wielkość grzejników, trzeba zakwalifikować swój dom do jednej z wymienionych „kategorii”.

    Klasyfikacja energetyczna budynków
    • pasywny (A+) - do 15 kWh/m2/rok
    • niskoenergetyczny (A) - 15 do 45 kWh/m2/rok
    • energooszczędny (B) - 45 do 80 kWh/m2/rok we współcześnie budowanych domach, dobrze izolowanych, na przykład 15-centymetrową warstwą styropianu
    • średnioenergooszczędny (C) - 80 do 100 kWh/m2/rok we współcześnie budowanych domach, dobrze izolowanych, na przykład 10-12-centymetrową warstwą styropianu
    • średnioenergochłonny (D) - 100 do 150 kWh/m2/rok od 1999 (ok 5cm styropianu)
    • energochłonny (E) - 150 do 250 kWh/m2/rok do 1998 w domach bez izolacji cieplnej
    • bardzo energochłonny (F) - ponad 250 kWh/m2/rok do 1982 w domach bez izolacji cieplnej

    Musimy jednak pamiętać, że nawet w dobrze izolowanym domu, w którym przeciętne zapotrzebowanie na ciepło wynosi 60 W/m2, mogą być pomieszczenia, w których wystarczy już 45 W/m2 i takie, w których 80 W/m2 będzie wielkością zbyt małą. Dlatego dobierając wielkości grzejników metodą szacunkową, należy:
    • zwiększyć około 10% moc grzejników zlokalizowanych na parterze,
    • do pomieszczeń, które są usytuowane w szczycie budynku (mają co najmniej dwie przegrody zewnętrzne), dobrać grzejniki większej mocy niż te, które ogrzewają pomieszczenia korzystniej zlokalizowane (z jedną przegrodą zewnętrzną).
    Dobierając grzejniki bez projektu, najlepiej je nieco przewymiarować. Unikniemy wtedy sytuacji, w której pewne pomieszczenia będą niedogrzane.
  • Ustalamy temperaturę zasilania i powrotu wody w instalacji centralnego ogrzewania oraz określamy wymaganą temperaturę w ogrzewanym pomieszczeniu.
    Zanim kupi się grzejniki, trzeba ustalić, jakie będą parametry pracy domowej instalacji centralnego ogrzewania. Należy określić maksymalną temperaturę wody zasilającej i powracającej z grzejników. Im niższe będą parametry pracy instalacji, tym bardziej komfortowe warunki będą panowały w naszym domu, ale więcej zapłacimy za grzejniki. Wraz z obniżaniem parametrów pracy trzeba bowiem zwiększać powierzchnię grzejników. Dobierając grzejnik należy jednocześnie uwzględnić punkty 3 oraz 4. Producenci podają moc poszczególnych modeli grzejników przeważnie dla parametrów 75/65/20°C lub 90/70/20°C , gdzie pierwsza liczba, to temperatura zasilania, druga to temperatura powrotu, a trzecia to temperatura wewnętrzna pomieszczenia. Do połowy 1999 roku producenci grzejników podawali moc dla temperatury 90/70°C. Obecnie, w związku z ustanowieniem nowej normy PN-EN 442, producenci różnie podają moc swoich grzejników. Jedni - jeszcze według starej normy - 90/70°C, inni - już według nowej - 75/65°C. Dodatkowym utrudnieniem jest zmiana metody badania mocy cieplnej grzejników. Ich moc zbadana zgodnie z normą PN-EN 442 jest kilka, a czasem nawet kilkanaście procent mniejsza od mocy tych samych grzejników badanych według starych norm. Podobnie jak temperaturę, tak i moc niektórzy producenci podają według starej metody badań, inni według nowej. Warto zwrócić uwagę na to, jak określono ich moc. Jeżeli według starej metody, to zwykle nie znajdziemy o tym żadnej wzmianki, jeśli według nowej to producent zwykle zamieszcza informację - „moc podano zgodnie z normą PN-EN 442”. Prawidłowo moc grzejników powinna być podawana dla parametrów 75/65°C, według metody badań zgodnej z normą PN-EN 442.
  • Określamy współczynnik korekcyjny uwzględniające zmianę mocy przy parametrach różniących się od katalogowych.
    Ostatnią fazą doboru mocy grzejników jest korekta mocy grzejników, uwzględniająca parametry pracy instalacji. Jeżeli producent podaje moc dla parametrów 75/65/20°C, i takie mają być parametry pracy naszej instalacji, to mamy wiele szczęścia. Możemy bez przeliczania dobrać wielkość grzejników wprost z tabeli w katalogu producenta. Jeśli jest inaczej (dla parametrów odbiegających od standardowych np. 90/70/24°C), musimy pomnożyć zapotrzebowanie na moc przez współczynnik korekcyjny i dopiero wtedy dobrać grzejniki. Tabele współczynników korekcyjnych podawane są przez producentów.
    przykład obliczeń:
    Q = 6m2 x 90 W/m2 x 0,8 = 432 W

    Dlatego przy doborze grzejnika należy stosować współczynniki korekcyjne uwzględniające zmianę mocy przy parametrach różniących się od katalogowych.

Największą moc cieplną grzejników łazienkowych uzyskujemy dla podłączenia krzyżowego góra-dół. W przypadku podłączenia dół-dół moc grzejnika jest o 5–10% mniejsza od wcześniej wspomnianego. Najmniej korzystne, ze względu na wydajność cieplną jest podłączenie dół-góra. W takim układzie moc grzejnika spada o 30–40%. Dlatego też nie jest ono zalecane.
Tabela temperatur stref klimatycznych.
Strefa klimatyczna I II III IV V
Temperatura [°C] -16 -18 -20 -22 -24